Patriarchat – ostatni z okresów pierwotnej wspólnoty w którym dominujące stanowisko zajmowane było przez stojącego na czele rodu mężczyznę. U kulturze starożytnych Latynów był to system w którym ojciec był głową i właścicielem rodziny. Miał prawo decydować o życiu i śmierci jej członków. Ten model funkcjonowania rodziny i społeczeństwa obowiązywał także w starożytnym Rzymie. Patriarchat obowiązywał także w późniejszych okresach w wielu społeczeństwa żyjących w Europie i na całym świecie.
W czasach współczesnych patriarchat występuje w ograniczonej formie relacji społecznych jako patriarchalizm. Przeciwieństwem patriarchatu jest matriarchat.